طراحی وب سایت

اریک اشمیت، یک دانشمند علوم رایانهٔ بسیار باهوش، که به مدیرعامل یک موتور جست وجوی باهوش تبدیل شده، بیشتر عمرش را صرف رقابت با مایکروسافت کرده و در سکوت شاهد از میدان به در شدن تمام رقبای این غول نرم افزاری بوده است. اریک اشمیت در سان مایکروسیستمز، که مدیر ارشد اطلاعاتی آن بود، به چشم خود دید که اسکات مک نیلی –مدیرعامل و رئیس اسبق سان- استیو بالمر و بیل گیتس را «استیو بالمر و کله پوک» [نوعی بازی با کلمات بین Ballmer و Butthead - مترجم] خواند. اشمیت دید که کار مک نیلی و سان به کجا رسید؛ او در دوره چهار سالهٔ مدیرعاملی اش در ناول بارها به صراحت گفت که عقیده دارد برای یک رقیب مایکروسافت کار صحیحی نیست که مستقیما با مایکروسافت رو در رو شود چون: «چنین کاری باعث برانگیخته شدن آتش خشم مایکروسافت خواهد شد.» اریک اشمیت بعد از مدتی مدیرعامل گوگل شد و حالا مدیریت یکی از مبتکرترین و قوی ترین شرکت های فناوری جهان را بر عهده دارد؛ شرکتی که در زمینه جست وجو و تبلیغات آنلاین هیچ رقیبی ندارد. گوگل، با منابع مالی گسترده و نگاهی به بازارهای جدید، شروع به عرضه محصولاتی کرد که همگی برای مایکروسافت تهدیدی جدی هستند: برنامه های کاربردی واژه پرداز و ساخت صفحات گسترده. به نظر می رسید مواجهه روزافزون مایکروسافت و گوگل در بازارهای مختلف در نهایت به یکی از بزرگ ترین جدال ها در تاریخ صنعت فناوری تبدیل شود. این مبارزه میزان رشد و شکوفایی هر دو شرکت، و همچنین نحوه کار، ارتباط، و به طور کلی زندگی دیجیتالی اشخاص و شرکت ها در آینده را تعیین خواهد کرد. از نظر گوگل همهٔ این کارها باید روی سرورهای این شرکت در اقصی نقاط جهان انجام شود و از طریق وب در دسترس اشخاص و شرکت ها قرار بگیرد. در این دیدگاه همه خدمات از روی چیزی به نام «ابر محاسباتی» بر روی وسایل کاربران فرستاده خواهد شد. مایکروسافت هم برای آیندهٔ وب نقشه های دور و درازی دارد؛ ولی از نظر بزرگ ترین سازنده نرم افزار جهان مرکز تمام محاسبات، سیستم عامل این شرکت خواهد بود که روی رایانه های رومیزی کاربران نصب است. از اینجاست که اختلاف آغاز می شود. اریک اشمیت در مصاحبهٔ طولانی ای که در گوگل پلکس با ما انجام داد به شیوه های قدیمی خودش وفادار ماند و سعی کرد مستقیما به مایکروسافت اشاره نکند. او در مواردی که بسیاری از کارشناسان صنعت فناوری حمله مستقیم گوگل به مایکروسافت می دانند بسیار محتاطانه صحبت کرد و تمام تلاش اش را به کار بست تا حرکات گوگل را طور دیگری جلوه دهد. او در جواب سؤال ما در مورد هدف گوگل از عرضه بسته نرم افزاری جدیدش –شامل برنامه مدیریت ایمیل، برنامه پیام رسانی فوری، تقویم، برنامه واژه پرداز، و برنامه ایجاد صفحه گسترده- و ارتباط آن با مایکروسافت گفت که هیچ ارتباطی وجود ندارد! google Apps نسخه ساده ای از مجموعه برنامه های گران قیمت آفیس مایکروسافت است که گوگل به طور رایگان عرضه می کند. با این حال اشمیت اصرار دارد که این برنامه های کاربردی چیزی نیستند جز یک حرکت طبیعی از سوی گوگل برای ارائه ظرفیت محاسباتی بیشتر به کاربرانش. او می گوید: «برای بیشتر مردم رایانه ها پیچیده و غیرقابل اعتماد هستند. آنها اطلاعات را از دست می دهند و به ویروس آلوده می شوند. اما اگر گوگل بتواند تمام این دردسرها را حذف کند و خدمات را از روی اینترنت در اختیار کاربران قرار بدهد، یک بهبود بزرگ در زندگی همه ایجاد کرده است.» آقای اشمیت برای توضیح بیشتر به سراغ تخته سفید دفترش می رود و با ماژیک رویش یک مستطیل می کشد. او نام تعدادی از کارهایی که می توان درون ابر محاسباتی انجام داد را در مستطیل می نویسد و تأکید می کند که با بیشتر شدن سرعت اتصال کاربران به اینترنت و بهبود نرم افزارهای تحت وب فهرست این کارها طولانی تر هم خواهد شد. اشمیت نام تعدادی از کارهایی که نمی توان در درون ابر انجام داد –مثل کارهای سنگین گرافیکی- را بیرون از مستطیل می نویسد. او می گوید: «می توان گفت فقط 10 درصد از محاسبات روزانه ما در حال حاضر قابلیت انجام شدن بر روی ابر را ندارند و یک رایانه رومیزی قوی برای انجام شان لازم است.» آیا از دیدگاه گوگل در نهایت 90 درصد از امور روزمره ما از طریق ابر محاسباتی انجام خواهد شد؟ اشمیت پاسخ می دهد: «از دیدگاه ما بله. تقریبا 90 درصد از هر کاری که کارمندان یک شرکت فناوری انجام می دهند قابلیت اجرا شدن از طریق ابر را دارد.» کاملا روشن است که آقای اشمیت عقیده دارد روند تاریخ و فناوری در گوگل به هم رسیده است. اینکه او چقدر سعی دارد به مایکروسافت اشاره نکند مهم نیست چون بدون شک غول ردموند بی کار نخواهد نشست. مایکروسافت میلیاردها دلار سرمایه گذاری کرده تا بتواند در جست وجو و تبلیغات آنلاین عقب افتادگی خود از گوگل را جبران کند. البته تا اینجا هیچ موفقیتی کسب نکرده است. این دو شرکت در چندین و چند بازار بسیار مهم دیگر مثل نقشه های ماهواره ای تحت وب، ویدیوی آنلاین، و نرم افزار گوشی موبایل نیز با هم رقابت دارند. دیوید یوفی، استاد دانشگده اقتصاد هاروارد، می گوید: «مدل تجاری اصلی گوگل این است که قوانین دنیای نرم افزار را تغییر بدهد. بخش اعظم خدماتی که مایکروسافت امروزه در محصولاتش به کاربران ارائه می دهد دیگر ارزش چندانی ندارند و به زودی به صورت رایگان عرضه خواهند شد. در مایکروسافت صحبت های اشمیت به اعلان رسمی جنگ تعبیر شده است. نرم افزارهای سنتی که روی رایانه ها نصب می شوند منبع اصلی درآمد مایکروسافت هستند. از دیدگاه مدیران مایکروسافت اینکه 90 درصد از وظایف رایانه های دسک تاپ بر عهده ابرمحاسباتی گذاشته شود فقط خواب و خیال است. جف رایکس، رئیس واحد تجارت مایکروسافت که مجموعه نرم افزاری پر سود آفیس هم جزء آن است، می گوید: «بدون شک این دیدگاه با توجه به روندی که صنعت فناوری دارد در بهترین حالت غیردقیق است.» از نظر آقای رایکس، که بعد از گیتس و بالمر قدیمی ترین مدیر مایکروسافت است، حمله گوگل به مایکروسافت هم گستاخانه و هم گمراه کننده است. او می گوید: «تمام توجه گوگل بر منفعت خودش است. گوگل تلاش دارد نقش مایکروسافت را کم رنگ کند نه اینکه ببیند کاربران چه می خواهند.» رایکس تأکید می کند که مایکروسافت سالانه میلیارد ها دلار صرف پژوهش و تحقیق در مورد نیاز کاربران می کند. به گفته ایشان مایکروسافت نیازهای کاربران خانگی و تجاری را تا دقیق ترین جزئیات مطالعه می کند و طبق یافته های این شرکت کاربران نرم افزارهای دسک تاپ را ترجیح می دهند. بنا بر سخنان رایکس کاربران ویژگی های متعدد آفیس را دوست دارند و گواه این حرف هم سهم آفیس از بازار است. او می گوید: «در حال حاضر 500 میلیون نفر از آفیس استفاده می کنند. این خودش بهترین گواه در مورد دیدگاه کاربران است.» واقعا هم مایکروسافت یکی از پیشروترین شرکت ها در زمینه نرم افزارهای اداری و خانگی است. سهم مایکروسافت آفیس از بازار حدود 90 درصد است. ولی به عقیده کارشناسان خدمات جدید گوگل بیشتر یک راهبرد بلندمدت است تا یک رو در رویی مستقیم با مایکروسافت. گوگل به نرم افزارهای تحت وب چشم دارد که اصول و اقتصاد کاملا متفاوتی دارند. کارشناسان صنعت فناوری همچنین اعتقاد دارند که گوگل با بقیه رقبایی که مایکروسافت در سال های اخیر از میدان به در کرده متفاوت است. گوگل از بقیه بزرگ تر، پول دار تر، باهوش تر، و سریع تر است. علاوه بر همه اینها فناوری ابر محاسباتی گوگل می تواند هر دری را بر روی این شرکت باز کند. مراکز داده عظیم گوگل توسط مهندسین آن برای به دست آوردن بیشترین بازده، بیشترین سرعت، و کمترین قیمت طراحی شده اند. در نتیجه گوگل از نظر قدرت محاسباتی هیچ رقیبی ندارد و می تواند بدون صرف هزینه زیاد خدمات متنوعی را به سبد محصولاتش اضافه کند. هال واریان، استاد دانشگاه برکلی و مدیر ارشد مالی گوگل، می گوید: «وقتی کسی چنین مراکز داده قدرتمندی داشته باشد، می تواند به سادگی کارکردهای جدیدی برایشان تعریف کند.» گوگل این امکان را دارد که خدمات جدید را به صورت رایگان یا با هزینه بسیار کم به کاربران عرضه کند. چون می تواند هزینه هایش را از محل تبلیغات جبران کند. به نظر می رسد که شروع مبارزه گوگل با مایکروسافت کاملا برای این موتور جست وجو امیدوارکننده است. ولی پا کردن در کفش یک غول یک چیز است و شکست دادن آن چیزی دیگر. مایکروسافت هم، البته، بی کار ننشسته است. این شرکت همان طور که در ابتدای دهه نود با تعبیه برنامه مرورگر وب در سیستم عامل محبوبش تمام رقبا را از میدان به در کرد، حالا هم راهبرد مشابهی را در پیش گرفته و خدمات مبتنی بر وب را در محصولات فعلی اش جاسازی می کند. البته حرکت مایکروسافت در این مسیر بسیار محتاطانه است تا به سوددهی نرم افزارهای دسک تاپ اش خللی وارد نشود. بیش از هر چیز دیگری، میزان موفقیت نرم افزارهای تحت وب گوگل برای ارتباطات، مشارکت، و تهیه اسناد مشخص خواهند کرد که آیا این شرکت توانایی فراتر رفتن از حیطه جست وجو را دارد یا خیر. باید دید که آیا دو فرمول گوگل –روش سرعتی این شرکت برای ساخت نرم افزارهای جدید و رویکرد سخاوتمندانه اش در استخدام نیروهای متخصص و به کارگیری ابتکارات آنها- باعث موفقیت اش خواهند شد؟ فرهنگ حاکم بر گوگل ممکن است برای بعضی از کارمندان این شرکت –حتی اشمیت- دردسرساز باشد. او به یاد می آورد که مدت کوتاهی بعد از ملحق شدن به این شرکت و دو مؤسس جوانش، لری پیج و سرگئی برین، از اینکه افراد حاضر در جلسات در میان سخنان وی ایمیل های خود را جواب می دادند آزرده شده بود. او می گوید: «دیگر از تغییر دادن این رفتارها ناامید شده ام. آنها باید ایمیل هایشان را جواب بدهند. سرعت مهم ترین چیز است.» سرعت بدون شک مهم است و گوگل هم از آن نهایت استفاده را می برد. نرم افزارهای سنتی معمولا در یک دوره دو یا سه ساله ساخته می شوند. اما به گفته اشمیت در گوگل هیچ طرح دوساله ای وجود ندارد. برنامه ریزی های گوگل حداکثر برای چهار یا پنج ماه انجام می شوند و همه سعی دارند برای سه ماهه بعدی پروژه های خود را به سرانجام رسانده باشند. گوگل این سرعت را جزئی جدایی ناپذیر از ابر محاسباتی می داند. همه محصولات گوگل تحت وب هستند و بنابراین لزومی ندارد که منتظر تولید لوح های فشرده باشد یا برای هماهنگی با زنجیره توزیع تلاش کند. در داخل گوگل مراحل نهایی ساخت نرم افزارها در ماراتون های برنامه نویسی 24 یا 48 ساعته ای به نام «Hack-a-Thons» انجام می شود. بعضی از اوقات گوگل مهندسین شرکت های دیگر را به این جلسات برنامه نویسی سرعتی (و قدرتی!) دعوت می کند تا تشویق شوند که نرم افزارهایشان را بر اساس استاندارد ها و روش های گوگل بسازند. روزآمدسازی ها و ویژگی های جدید به طور پیوسته ساخته می شوند و روی رایانه های خود گوگل مورد آزمایش قرار می گیرند. به این ترتیب کاربران هر روز شاهد ویژگی های جدیدی خواهند بود که به برنامه های کاربردی مورد استفاده شان افزوده شده است. در دو ماه گذشته 8 ویژگی جدید به سیستم ایمیل تحت وب گوگل، یعنی جی میل، افزوده شده است. یکی از این ویژگی های جدید استفاده از جی میل از روی گوشی های موبایل را ساده می کند. برنامه های کاربردی آنلاین گوگل مثل برنامه واژه پرداز و ساخت صفحه گسترده هم در 2 ماه اخیر روزآمدسازی های مشابهی داشته اند. در ابتدای ماه جاری، گوگل یک نرم افزار جدید برای گوشی های موبایل عرضه کرد که با نام رمز Grand Prix شناخته می شود. انجام این پروژه فقط 6 هفته طول کشید. Grand Prix دسترسی به سرویس های گوگل را از روی گوشی های موبایل ساده می کند. (البته نسخه فعلی آن برای آی فون طراحی شده ولی گوگل قصد دارد آن را برای بقیه گوشی ها هم عرضه کند.) پروژه Grand Prix وقتی به وجود آمد که یکی از مهندسین گوگل در تعطیلاتش نسخه اولیه کدهای آن را نوشت و برای رئیس اش –ویک گان دورتا که مسئول نظارت بر پروژه های مربوط به موبایل در گوگل است- ایمیل کرد. گان دورتا کد را به اشمیت نشان داد. اشمیت هم به برین زنگ زد. یک ساعت بعد برین بر سر میز مهندس مذکور حاضر بود تا کدها را ببیند. گان دورتا می گوید برین حمایت خیلی خوبی از این ایده کرد. او می گوید: «او از روش های مهندسی هوشمندانه ای که در نوشتن کد مذکور به کار رفته بود خوشش آمد.» بعد گان دورتا روی سخن گاه (فوروم) داخلی گوگل مطلبی نوشت و از همه کارمندانی که آی فون داشتند خواهش کرد که برنامه مذکور را بررسی کنند. چنین کاری در گوگل کاملا مرسوم است. گوگلی ها ضرب المثلی دارند به این مضمون: «هیچ چیز گویاتر از یک رشته کد نیست.» همکاران گان دورتا شروع به بررسی Grand Prix از نظر سرعت عملکرد، میزان استفاده از حافظه، و بقیه ویژگی ها کردند. گان دورتا به یاد می آورد: «در مدت کوتاهی بازخوردها به سمت ما سرازیر شدند.» بیشتر بازخورد ها مثبت بود. بعد از چند هفته کار Grand Prix به طور رسمی عرضه شد. گان دورتا در ماه ژوئیه سال جاری به گوگل ملحق شده است. او به مدت 15 سال کارمند مایکروسافت بوده است. او می گوید که همیشه فکر می کرده که مایکروسافت بهشت هر برنامه نویس است ولی پیدایش پدیده ابر محاسباتی باعث شد که در دیدگاهش تجدید نظر کند. او می گوید: «مشخص شد که من فقط در گوگل می توانم از همه توانایی هایم استفاده کنم. برای کسانی مثل من که رابطه عاشقانه ای با نرم افزار دارند، اینکه بتوان یک محصول را در چند هفته عرضه کرد وسوسه ای غیر قابل مقاومت است.» یک وسوسه دیگر در گوگل آزادی انجام تجربه های جدید و باز بودن راه برای انجام کارها از روش های مختلف است. خیلی پیش می آید که فارغ التحصیل های جوان در گوگل استخدام شوند بدون اینکه وظایفشان تعریف شده باشد. یکی از علت های این روش استخدام حفظ اسرار است. ولی علت دیگر این است که واقعا خود گوگل هم نمی داند قرار است به آنها چه وظیفه ای را محول کند. کریسف بیسکیلیا، یک مهندس 27 ساله، در مقیاس گوگلی پیش کسوت محسوب می شود چون 4 سال سابقه کار در این شرکت دارد. او در در دو سال گذشته تعداد زیادی کارمند جدید را از دانشگاه های مختلف برای گوگل استخدام کرده و با بیش از 100 متقاضی مصاحبه کرده است. آقای اشمیت با صداقت کامل اعتراف می کند که ابر محاسباتی یک شبه وارد بازار نخواهد شد. شرکت های بزرگ به کندی عاداتشان را عوض می کنند و مصرف کنندگان هم همین طور هستند. با این حال، بنا بر سخنان اشمیت، شرکت های کوچک، متوسط، دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی –به عبارت دیگر اکثریت کاربران رایانه- می توانند با سرعت قابل قبولی به استفاده از خدمات تحت وب روی بیاورند. او می گوید: «شرکت های کوچک می تواند با استفاده از خدمات تحت وب هزینه های خود را به طور محسوسی پایین بیاورند و از دردسرهای نگهداری بانک های اطلاعاتی هم خلاص شوند. برای شرکت کوچکی که تازه کارش را آغاز کرده خرید سیستم های گران قیمت رایانه ای دیوانگی است. از آن بدتر خرید نرم افزارهای گران قیمت است.» با این وجود، گوگل برای رسیدن به موفقیت در این کسب وکار باید گستره وسیعی از کاربران را به خودش جلب کند. تلاش های گوگل در این زمینه تحت رهبری دیو گیروارد، مدیر کسب وکار شرکت های بزرگ در گوگل، انجام می شود. او در سال 2004 و کمی بعد از اینکه گوگل تصمیم گرفت وارد کسب وکارهایی فراتر از جست وجو شود، به گوگل ملحق شد. جی میل، محصولی که کمی بعد از وارد شدن گیروارد به گوگل منتشر شد، نشان دهنده تکامل راهبردهای گوگل به بازارهایی فراتر از جست وجو و تلاشش برای رقابت با مایکروسافت است. پل بوشیه، یکی از مهندسین گوگل، کار روی پروژه ای که بعدا به جی میل تبدیل شد را از سال 2001 آغاز کرد. آن زمان در داخل گوگل مخالفت هایی با این پروژه وجود داشت. در آن زمان گوگل خدمات جست وجوی یاهو را تأمین می کرد که برای این شرکت تازه کار منبع خوبی از درآمد بود. گوگل نمی خواست با عرضه محصولی، یاهو را از خودش برنجاند. مشکل دیگر گوگل ترس از قرار گرفتن رو در روی مایکروسافت بود. آقای بوشیه می گوید: «بدون شک یکی از دلایل مخالفت با این پروژه ترس از دشمنی مایکروسافت بود.» بوشیه حالا از گوگل خارج شده و برای یک شرکت نوپا کار می کند. ساخت جی میل، به عنوان اولین پروژه کامل تحت وبی که گوگل بعد از موتور جست وجویش انجام داد، زمان زیادی برد. لازم بود ویژگی های جدیدی به آن اضافه شود و بعد صدها مهندس گوگل آن را مورد بررسی قرار بدهند و تأیید کنند. لازم شد مراکز داده گوگل ارتقا داده شوند تا امکان ارائه فضای ذخیره سازی بسیار زیاد به کاربران فراهم شود. بعد از گذشت چند سال و با قدرت گرفتن گوگل از لحاظ مالی و ساختاری، دیگر عصبانی شدن مایکروسافت باعث ترس گوگل نمی شد. بوشیه در این مورد می گوید: «گوگل جای خودش را باز کرده بود و می توانست با خیال راحت تری به رقابت با مایکروسافت بپردازد.» گوگل خودش را نماینده تغییر و تحول در میان شرکت ها و سازمان ها می داند؛ شرکتی که موانع قدیمی را از پیش پای شرکت های بزرگ بر می دارد. گیروارد می گوید: «در 30 یا 40 سال اخیر دیواری به بزرگی دیوار چین بین شرکت ها و فناوری های مورد استفاده در بازار مصرفی وجود داشته است. اما حالا دیگر چنین مانعی هیچ محلی از اعراب ندارد.». ورود جدی گوگل به بازار شرکتی و سازمانی از ابتدای سال جاری آغاز شد؛ ولی آقای گیروارد از نتایج عملکرد این شرکت در همین مدت کوتاه رضایت کامل دارد. به گفته وی در هر روز کاری حدود 2 هزار شرکت کوچک و متوسط برای استفاده از google Apps اعلام آمادگی می کنند. البته بیشتر آنها نسخه رایگان این نرم افزار را برای بررسی بیشتر انتخاب می کنند. اما بنا بر سخنان گیروارد، گوگل هیچ مشکلی با این مسئله ندارد چون استفاده از نسخه رایگان هم از طریق تبلیغات برای گوگل درآمد غیرمستقیم ایجاد می کند. اما شرکت هایی که بیشتر از 50 کارمند دارند معمولا بعد از یک دوره آزمایشی 60 روزه نسخه پولی google Apps را انتخاب می کنند که سالانه 50 دلار در ازای هر کاربر (به همراه پشتیبانی) قیمت دارد. برنامه های کاربردی تحت وب گوگل نسخه هایی ساده و محدود از مجموعه آفیس مایکروسافت هستند. اما مدیران گوگل می گویند بسیاری از کاربران از همین چند ویژگی اصلی استفاده می کنند و ویژگی های پیچیده و زیاد آفیس عملا برای شان بی مصرف است. آقای گیروارد می گوید: «اگر مشغول ساخت یک سند پیچیده مثل گزارش سالیانه شرکت خودتان باشید بدون شک برنامه Word مایکروسافت را می خواهید، اگر بخواهید یک مدل دارای جزئیات از ساختار مالی یک شرکت بسازید هم بدون شک باید به سراغ Excel بروید. محصولات مایکروسافت برای چنین کارهایی ایده آل هستند. اما واقعا درصد کمی از کارهای روزمره ما این چنین هستند.» به گفته گیروارد، ورود گوگل به این بازار باعث شده که توجه بسیاری از شرکت ها به فناوری ابر محاسباتی جلب شود. او می گوید: «مدیران ارشد فناوری شرکت های بزرگ هر روز هفته با ما تماس می گیرند تا از قدم بعدی ما مطلع شوند. آنها می خواهند بدانند ما قادر به انجام چه کارهای هستیم. چند شرکت بزرگ مثل جنرال الکتریک و Procter & Gamble هم رسما اعلام کرده اند که در حال بررسی استفاده از google Apps هستند. گیروارد پیش بینی می کند که در سال آینده چندین و چند شرکت بزرگ برای ده ها هزار کارمندشان از google Apps استفاده خواهند کرد. اما مایکروسافت تمام اینها را فقط خواب و خیال می داند. به گفته آقای رایکس بررسی همه جانبه مایکروسافت در بازار نرم افزارهای شرکتی و سازمانی نشان می دهد که گرایش های مورد ادعای گوگل اصلا وجود خارجی ندارد. او می گوید: «هیچ چیزی شبیه یا نزدیک به سخنان آقای گیروارد در بازار نرم افزارهای شرکتی و سازمانی وجود ندارد.» به هر روی تصمیماتی که مدیران فناوری شرکت ها، دانشجویان دانشگاه ها، و کاربران سخت گیر خانگی در چند سال آینده خواهند گرفت میزان موفقیت گوگل را تعیین خواهد کرد. اما انجام کارهایی مثل مدیریت ارسال و دریافت ایمیل، ساخت صفحات گسترده، تایپ، و مشارکت در کارهای گروهی واقعا به صورت تحت وب چقدر ساده و ارزان خواهد بود؟ آیا در آینده نزدیک اتصال های اینترنت به اندازه ای که گوگل دوست دارد نشان بدهد، ارزان و سریع و قابل اعتماد خواهند شد؟ آیا شرکت ها، دانشگاه ها، و مردم عادی به گوگل برای ذخیره کردن اسنادشان اعتماد خواهند کرد؟ در سطح شرکتی و سازمانی یگانه نقطه اتکای گوگل، سرویس ایمیل تحت وب ارزان و کاربرپسندش است. حدود 160 کارمند BankFirst، یک بانک کوچک محلی در می سی سی پی، 2 ماه است که با رضایت کامل از جی میل استفاده می کنند و آن را جایگزین سیستم ایمیل قدیمی خودشان کرده اند. کارمندان این بانک از تقویم آنلاین گوگل و برنامه پیام رسان فوری google Apps برای یافتن سریع پاسخ سؤالات مشتریان و هماهنگ کردن جلسات استفاده می کنند. ولی این بانک در حال حاضر هیچ تصمیمی برای استفاده از برنامه واژه پرداز و ساخت صفحه گسترده google Apps ندارد. مثل خیلی از شرکت ها و سازمان های دیگر، این بانک هم کاملا به مجموعه آفیس مایکروسافت متکی است. جاش هیلی، مدیر فناوری اطلاعات این بانک، می گوید: «واقعا به نظرم نمی رسد در آینده نزدیک تغییری در این وضعیت ایجاد شود.» طبق آمار منتشر شده از سوی مؤسسه تحقیقاتی Compete.com، سرویس مبتنی بر وب google Docs هر روز محبوبیت بیشتری کسب می کند. این سرویس تا ماه نوامبر حدود 1.6 میلیون کاربر به دست آورده که نسبت به سال گذشته 7 برابر شده است. این پیشرفت خوبی است ولی آفیس مایکروسافت با 20 سال سابقه در حال حاضر بیش از 500 میلیون کاربر دارد. حقیقت این است که حتی اگر اشمیت و گوگل در مورد پتانسیل محاسبات ابری در محیط های کاری درست گفته باشند، باز هم در حال حاضر آفیس در شرکت ها به عنوان انتخابی مطمئن تر شناخته می شوند. یک میدان نبرد حیاتی دیگر برای هر دو شرکت بازار دانشگاه ها است. در این بازار به دست آوردن پول اولین اولویت را ندارد چون مسئله اصلی کسب اعتماد و وفاداری دانشجویانی است که در آینده در کسوت مدیران و کارشناسان و دانشمندان به مشتریانی خوب تبدیل خواهند شد. به عنوان نمونه گوگل و مایکروسافت، هر دو، سرویس ایمیل تحت وب مجانی به دانشگاه ها ارائه می دهند. سال گذشته وقتی دانشگاه آریزونا -که بزرگ ترین دانشگاه ایالات متحده است و 65 هزار دانشجو دارد- تصمیم گرفت سیستم ایمیل اش را تعویض کند، درباره امنیت اطلاعات دانشجویان روی سرورهای گوگل نگران بود. آدریان سنیه، مدیر ارشد فناوری این دانشگاه، می گوید: «مثل وقتی است که کسی ترجیح می دهد پول هایش را به جای بانک در تشک خودش مخفی کند. گاهی انسان فکر می کند کار درست این است که خودش از پولش مراقبت کند.» اما در نهایت ایالت آریزونا تصمیم گرفت که گوگل بهتر از خود دانشگاه می تواند این وظیفه را انجام بدهد. آقای سانیه گفت که مایکروسافت نیز در ایالت آریزونا خدمات رایگان ایمیل ارائه می دهد، اما آنها به این نتیجه رسیدند که گوگل انتخابی درست تر است چون این شرکت تعهد کاملی به نرم افزارهای کاربردی تحت وب و رایگان دارد. او می گوید: «در بررسی هایی که انجام دادیم به نظرمان رسید که مایکروسافت در زمینه ابر محاسباتی رویکردی متناقض و ناهماهنگ دارد.» مهاجرت دانشگاه آریزونا به سرویس ایمیل تحت وب گوگل بدون هیچ مشکلی انجام شد و آقای سانیه تخمین می زند که این دانشگاه با استفاده از خدمات گوگل سالانه نیم میلیون دلار صرفه جویی خواهد کرد. به گفته سانیه دانشجویان چیزی بیشتر از ایمیل به دست آورده اند. هم اکنون تمام دانشجویان این دانشگاه به خدمات تحت وب گوگل google Apps دسترسی دارند و هزاران نفر از آنها از تقویم آنلاین، برنامه واژه پرداز، و برنامه ساخت صفحات گسترده گوگل استفاده می کنند. البته هیچ تردیدی نباید داشت که مایکروسافت این بازار رو به رشد را به نفع گوگل ترک نخواهد کرد. این شرکت سرمایه گذاری هنگفتی در ساخت مراکز داده قدرت مند برای ارائه خدمات تحت وب انجام داده است. در داخل مایکروسافت مهندسین و مدیران فراوانی هستند که وقتی از ایده هایشان صحبت می کنند دقیقا شبیه به گوگلی ها به نظر می رسند. الی پاورز بویل فارغ التحصیلی 25 ساله از دانشگاه MIT است و روی محصول ایمیل تحت وب مایکروسافت کار می کند. به گفته وی در سه سال گذشته ده ها ارتقای مهم در سیستم ایمیل تحت وب مایکروسافت انجام شده که کارایی آن را بسیار بیشتر کرده است. در هر یک از این ارتقاها خود او مسئول کار روی سه یا چهار ویژگی جدید بوده است. او می گوید: «ما سریع کار می کنیم. برای کسی از نسل من اینکه چند سال صبر کنی تا ببینی کارت روی یک محصول، موفقیت آمیز بوده یا نه هیچ مفهومی ندارد.» مشکل مایکروسافت این نیست که توانایی انجام کارهایی که گوگل انجام می دهد را ندارد، مشکل مایکروسافت سردرگمی ای است که از دیدگاه تجاری پیدا کرده. تاکنون رویکرد مایکروسافت این بود که خدمات تحت وب را به محصولات دسک تاپ اش ارتباط بدهد. خود مایکروسافت این محصولات را «نرم افزار به انضمام خدمات تحت وب» می نامد. در واقع مایکروسافت سعی دارد که خدمات تحت وب را ارائه بدهد بدون اینکه به حاشیه سود دهی نرم افزارهای دسک تاپ اش خللی وارد شود. این روش در حال حاضر برای مدیران و سهام داران مایکروسافت راهبردی هوشمندانه محسوب می شود ولی برای دراز مدت قابل پی گیری نیست. اگر فرض کنیم که رقابت بالا بگیرد، باز هم آفیس یک محصول برجسته باقی خواهد ماند ولی شاید مایکروسافت نتواند مثل حالا در ازایش پول بگیرد؛ همان طور که رایانه های شخصی رومیزی در نهایت جای رایانه های مین فریم را گرفتند و رسانه های سنتی به رسانه های اینترنتی و دیجیتال تبدیل شدند. البته محصولات سنتی یک شبه ناپدید نخواهند شد و باز هم در بازار باقی خواهند ماند، ولی حاشیه سوددهی آنها مثل گذشته نخواهد بود. گوگل هم به نوبه خودش مشکلات زیادی در سر راه دارد: رقابت با مایکروسافت و همچنین شرکت های دیگری که خدمات مبتنی بر وب ارائه می دهند. گزارش اخیر Burton Group نشان می دهد که هنوز روشن نیست که گوگل خواهد توانست روند رشد محصولات جدیدش را حفظ کند یا خیر. کریس کاپوسلا، یکی از مدیران مایکروسافت، می پرسد: «آیا گوگل واقعا می خواهد بهره وری کاربران تجاری را بالا ببرد؟ اما مایکروسافت تعهد کاملی به کارهای اداری و تجاری دارد. هیچ کس روی کره زمین مایکروسافت را بدون مجموعه آفیس به یاد نمی آورد. این بخشی از DNA مایکروسافت است. لازم به ذکر نیست که ما هر کاری از دستمان بر بیاید را انجام می دهیم تا در این بازار باقی بمانیم، و هر کسی که سد راه مان بشود را از پیش رو بر خواهیم داشت.

منبع : پایگاه اطلاع رسانی فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران  تاریخ : 10   دی   1386  شاخه : وب